Αδιαμφισβήτητα αποτελεί ένα μεγάλο κεφάλαιο στην πολιτιστική ιστορία αυτού του τόπου. Το έργο του έχει στιγματίσει γενιές και γενιές Ελλήνων, αφού έχει συνδεθεί με μερικά από τα σημαντικότερα γεγονότα στην εξέλιξη του πολιτικού τοπίου της σύγχρονης ιστορίας της χώρας και φυσικά μνημονεύεται κάθε ανάλογη επέτειο.
Ο λόγος για τον Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος ειδικότερα αυτές τις ημέρες λόγω της επετείου από τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου 1973 στο Πολυτεχνείο Αθηνών, έχει την τιμητική του. Φυσικά, αυτό είναι λογικό κι επόμενο, από τη στιγμή που οι υψηλές ανθρώπινες αξίες και η ελευθερία, έννοιες οι οποίες προβάλλονται με έντονο τρόπο στα τραγούδια του Μίκη, ήταν για τα συμβάντα εκείνης της εποχής και εξακολουθούν να είναι έως σήμερα, το καλύτερο βάλσαμο για την κάθε ανθρώπινη ψυχή που πάντα θα αντιστέκεται στη σκλαβιά και σε οποιαδήποτε μορφή υποδούλωσής της.
Όμως, έχω την εντύπωση ότι η κατάσταση έχει γίνει παραπάνω θεωρητική από όσο πρέπει. Ή μάλλον δεν είναι τόσο πρακτική, όσο θα έπρεπε να είναι. Και εξηγούμαι: παρατηρώ τα ΜΜΕ, την πολιτεία αλλά και κάθε άλλον φορέα να εκμεταλλεύεται ασύστολα το όνομα του Μίκη Θεοδωράκη, χρησιμοποιώντας το ως «κάλυμμα» προκειμένου να υποστηρίξουν τη δική τους απουσία από την ενεργή κοινωνική προσφορά, αφού πολύ δύσκολα κανείς θα αντικρούσει την αυθεντία που ακούει στο όνομα Θεοδωράκης.
Η αλήθεια όμως είναι πιο σκληρή από το παραμύθι που πολύ φθηνά πουλάνε «ψευτοαριστερίζοντας», όλοι αυτοί που εξακολουθούν να εκμεταλλεύονται το όνομα του μεγάλου αυτού συνθέτη. Η αλήθεια λέει ότι τα ΜΜΕ και γενικώς η πολιτεία δίνουν την εντύπωση ότι βολεύονται με αυτήν την κατάσταση κι έχουν καταντήσει σχεδόν να εξευτελίζουν την εικόνα ενός ηλικιωμένου ανθρώπου που πλέον δεν είναι σε θέση, κι ίσως ούτε έχει το κουράγιο, να αντιληφθεί όλη αυτή την θεατρική παράσταση που μοιάζει να έχει στηθεί γύρω από το όνομά του.
Ναι, κι επιμένω ότι όλο αυτό αποτελεί θεατρική παράσταση αφού δεν έχω κανένα χειροπιαστό επιχείρημα για να πιστέψω πώς αυτό που συμβαίνει έχει άμεσο αντίκτυπο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του κοινωνικού συνόλου και πιο συγκεκριμένα του απλού λαού. Γιατί στην ουσία αυτό που γίνεται ευδιάκριτο με άνεση είναι ότι όσα λέγονται και αναφέρονται με τόσο ποιητικό και πράγματι όμορφο τρόπο στα τραγούδια του Μίκη είναι παντελώς εκτός της πραγματικότητας που βιώνουμε. Ποιος νοιάζεται για την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και τα ιδανικά των απλών ανθρώπων, όταν όλα αυτά καταρρακώνονται καθημερινώς από την σκληρή πολιτική κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα, μια κατάσταση την οποία ουσιαστικά διατηρούν με τη στάση τους οι ίδιοι οι φορείς που επικαλούνται τα τραγούδια του Μίκη;
Αν αυτό νομίζουν ότι είναι πολιτισμός, τότε κάνουν μεγάλο λάθος. Αν αυτό πιστεύουν ότι αρκεί για να αναθρέψει τις κομμένες, εδώ και καιρό, ελπίδες του λαού για ένα καλύτερο μέλλον, τότε επίσης πλανώνται πλάνην οικτράν. Ο πολιτισμός ξεκινά και τελειώνει μέσα στην ίδια τη ζωή της κοινωνίας, μέσα στις σχέσεις που τη διέπουν, μέσα στον τρόπο που η συμπεριφορά των ανθρώπων προς τους άλλους παραμένει… ανθρώπινη. Και τη δεδομένη περίοδο που διανύουμε, η απαξίωση και η αδιαφορία έχουν αντικαταστήσει πλήρως, ή έστω σε μεγάλο βαθμό, στις σχέσεις της πολιτείας με τους πολίτες το ενδιαφέρον για ισότητα και δικαιοσύνη.
Και σε αυτήν την περίπτωση ακόμα και τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, που χωρίς καμία αμφιβολία είχαν τόσα πολλά να πουν την εποχή που δημιουργήθηκαν, αποτελούν μονάχα παρηγοριά στον άρρωστο. Δεν έχουν κανένα νόημα , καμία πνευματική αξία, αποτελούν απλώς και μόνο μερικά ανούσια λόγια, και στο μόνο που συντελούν είναι να προσφέρουν στους ανθρώπους κάποιες στιγμές συναισθηματικής φόρτισης, αναλογιζόμενοι τα γεγονότα του παρελθόντος. Φυσικά όλα αυτά πίσω από την εικόνα του μεγάλου συνθέτη, μια προσωπικότητα αδιαπραγμάτευτα σημαντική, η οποία όμως δείχνει να μην έχει καταλάβει ότι αν δεν είσαι διαρκώς ενεργός και παρόν στα προβλήματα του κόσμου δε μπορείς να παράγεις τέχνη. Αλλά μένεις εκεί, στα ίδια και στα ίδια, αναμασώντας δίκην μηρυκαστικού τη συνταγή που κάποτε σε ανέδειξε…
Και ισχυρίζομαι το παραπάνω καθώς τα τραγούδια, τα ποιήματα, τα θεατρικά έργα, η λογοτεχνία, όπως και κάθε είδους πνευματική δημιουργία που κατοικεί στα όρια της τέχνης έχουν ουσιαστική αξία στη ζωή του απλού λαού, έχουν κάτι να του προσφέρουν, μιλάνε στην ψυχή του και εμπνέουν άμεσα το αίσθημα της ελευθερίας που πρέπει να διακατέχει κάθε λαό, μόνο όταν προέρχονται μέσα από τα προβλήματα, τις κακουχίες, τις δυσκολίες, τις χαρές και τις λύπες που βιώνει στην πραγματικότητά του ο κάθε λαός…
Όχι, δεν κατηγορώ σήμερα τον Μίκη Θεοδωράκη, αφού προφανώς δεν είμαι κάποιος διορισμένος κριτής για να το κάνω κι ούτε έχω τέτοια φιλοδοξία. Ούτε αμφισβητώ το έργο του, το οποίο σίγουρα αποτελεί παρακαταθήκη για τον τόπο μας. Αλλά ως πολίτης αυτής της χώρας διαπιστώνω μετά λύπης ότι κι ο ίδιος φαίνεται να έχει ξεχάσει του λόγους που τον οδήγησαν κάποτε να παράγει τέχνη κι έχει καταντήσει να δρα σαν μαριονέτα στα χέρια αυτών που, είτε στο βωμό της στυγνής εμπορευματοποίησης του ονόματός του, είτε γιατί θέλουν εξακολουθήσουν να ρίχνουν στάχτη στα μάτια του κόσμου προσφέροντάς του «πολιτισμό» λες και είναι καμιά χούφτα ψίχουλα, υποβαθμίζουν την βαθύτερη αξία του έργου του. Και αυτό εν όψει και της αυριανής ημέρας είναι κάτι που μου προκαλεί ακόμα μεγαλύτερο προβληματισμό. Για ποιο λόγο; Γιατί, άλλη μία τέτοια επέτειος θα αναλωθεί σε ιστορικές αναδρομές και επιφανειακές δήθεν συγκινήσεις, σε τραγούδια του Μίκη, σε στομφώδεις εκφράσεις των πολιτικών κατά της Χούντας, ώσπου η μέρα να κυλήσει και από την μεθεπομένη τα πάντα να επιστρέψουν στο ίδιο ρεύμα παρακμής και απάνθρωπης απαξίωσης που κυλούν σήμερα…
By Antonio
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου