«Θυμήσου, θυμήσου την 5η του Νοέμβρη…», και κάπως έτσι η ιστορία πήγε να συναντήσει ίσως την τραγικότερη στιγμή της…
Η βία, λένε, φέρνει βία. Η υπερβολική βία όμως, είναι σίγουρο ότι θα φέρει και υπερβολική βία. Κι αυτό γιατί δεν ξέρω αν η ιδέα που είχε ο Γκάι Φοκς πριν από κάτι παραπάνω από τέσσερις αιώνες ήταν η καλύτερη για το κοινωνικοπολιτικό αδιέξοδο της Αγγλίας εκείνης της εποχής, εκείνο που γνωρίζω όμως είναι ότι ακόμα και τόσα χρόνια αργότερα, η ιδέα αυτή συνεχίζει να κυκλοφορεί στη σκέψη πολλών, τουλάχιστον προς το παρόν αποκλειστικά σε θεωρητικό επίπεδο…
Μία ιδέα που είναι καταδικασμένη εξ ορισμού να κινείται με ανισορροπία μεταξύ της τρομοκρατικής ενέργειας και του επαναστατικού πνεύματος, γεννήθηκε ως η ανάγκη των καταπιεσμένων να αποτινάξουν από πάνω τους τη δεσποτική κυριαρχία της εξουσίας και να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους ως άνθρωποι, πήρε σάρκα και οστά στο όνομα της «Συνομωσίας της Πυρίτιδας» ως οργανωμένη επιχείρηση μερικών θαρραλέων και εν τέλει καταδικάστηκε ως μία κοινή απόπειρα δολοφονίας.
Και η αμφισημία αυτής της παραλίγο απόπειρας έγκειται ακριβώς σ’ αυτό το γεγονός: ποιος είναι ο αρμόδιος για να αποφασίσει αν μία τόσο βίαιη ενέργεια είναι αυτό που χρειάζεται ένας βαθιά καταπιεσμένος λαός; Ποιος είναι έτοιμος να ονομάσει μία τόσο βάρβαρη πράξη, ως μία θαρραλέα κίνηση για να «αλλάξουν τα πράγματα»; Και τελικά η βία της μοναρχικής εξουσίας ή γενικότερα της εξουσίας είναι αποτελεσματικό να αντιμετωπίζεται με αντίστοιχη βία; Από την άλλη όμως, ποιος είναι αυτός που είναι σε δυσκολότερη θέση από τον ίδιο τον απλό λαό, που βλέπει καθημερινά το δικαίωμά του να ζει με αξιοπρέπεια να καταπατάται με τον πιο άθλιο τρόπο και τη ζωή του να εξισώνεται με την δουλεία και την τυφλή υποταγή; Πιστεύω, αποκλειστικά μόνο ο ίδιος ο περιθωριοποιημένος λαός.
Κι όλα αυτά τα ερωτήματα με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τελικά οι λέξεις και οι «ταμπέλες» είναι μια πολύ παρεξηγημένη ιστορία. Ανάμεσα στους όρους «επαναστάτης» και «τρομοκράτης» η απόσταση είναι σχεδόν μηδαμινή, αφού πολύ εύκολα μπορείς να χρησιμοποιήσεις ως μάσκα τον πρώτο για να ικανοποιήσεις τις ατομικές σου ματαιοδοξίες ή τους δικούς σου όρκους εκδίκησης, ή από την άλλη, να προσπαθήσεις να ξεπεράσεις τον εαυτό σου για να δώσεις ένα παράδειγμα ζωής στο κοινωνικό σύνολο και στο τέλος η ίδια η κοινωνία να σε καταδικάσει να ζεις με το στίγμα του τρομοκράτη…
Όπως συνέβη με την περίπτωση του Γκάι Φοκς, τον οποίο μπορεί η τότε κοινωνία να καταδίκασε, ωστόσο η Ιστορία βρήκε και πάλι τον τρόπο να αποκαταστήσει τη φήμη μιας πράξης, που προσωπικά, πιστεύω ότι ταιριάζει με τη δεύτερη από τις δύο περιπτώσεις που μόλις αναλύθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο…
Πιο συγκεκριμένα, η περιβόητη «Συνωμοσία της Πυρίτιδας» περιλάμβανε την απόπειρα δολοφονίας του Βασιλιά Ιακώβου Α’ της Αγγλίας, της οικογένειάς του και των μελών της αριστοκρατίας, με την ανατίναξη του Παλατιού του Γουέστμινστερ, που στέγαζε το Βρετανικό Κοινοβούλιο, στις 5 Νοεμβρίου 1605, ημέρα κατά την οποία ο βασιλιάς θα απευθυνόταν σε μια διευρυμένη συνέλευση της Βουλής των Λόρδων και της Βουλής των Κοινοτήτων.
Η Συνωμοσία οργανώθηκε ως αντίδραση στην τυραννική βασιλεία του Ιακώβου Α' και στα σκληρά μέτρα του προτεστάντη βασιλιά απέναντι στους Καθολικούς. Οι συνωμότες βρήκαν ένα κελάρι κάτω από το κτίριο της Βουλής των Λόρδων και μέχρι το Μάρτιο του 1605 είχαν συγκεντρώσει 36 βαρέλια πυρίτιδας, τα οποία θα ανατίναζαν για να δολοφονήσουν τα μέλη του Κοινοβουλίου. Κάποιοι συνωμότες, ωστόσο, ανησυχούσαν από το γεγονός ότι στο κτίριο της Βουλής θα βρίσκονταν κι άλλοι Καθολικοί, σαν κι αυτούς, των οποίων η ζωή μπορεί να κινδύνευε. Έτσι στάλθηκε μια προειδοποιητική επιστολή στο Λόρδο Μοντάγκλ, ο οποίος όμως λόγω υποψιών ξεκίνησε έρευνες στις υπόγειες σήραγγες κάτω από τη Βουλή των Λόρδων. Ο Γκάι Φοκς ανακαλύφθηκε και συνελήφθη το πρωινό της 5ης Νοεμβρίου. Μετά από βασανιστήρια, αυτός και οι υπόλοιποι συνωμότες καταδικάστηκαν και στις 31 Ιανουαρίου εκτελέστηκαν με αγχόνη και διαμελισμό.
Από το κόμικ στη μεγάλη οθόνη…
Επειδή όμως, όπως τονίστηκε παραπάνω, η παρανομία και η εναντίωση στην εξουσία δεν είναι κάτι που μπορεί να κάνει ο καθένας μας, ο θρύλος ήταν λογικό να σκεπάσει με προθυμία την απόπειρα του Γκάι Φοκς και των συνεργατών του, κυρίως δε αγκάλιασε ζεστά τις προθέσεις μερικών ανθρώπων, που ανεξαρτήτως αν είχαν επιλέξει τον σωστό ή τον λανθασμένο τρόπο για να μεταβάλουν τα κακώς κείμενα της εποχής τους, δέχτηκαν το πολύ μεγάλο τίμημα να κάνουν έστω κάτι με σκοπό το καλό των υπολοίπων…
Όπως είπαμε ωστόσο, ο θρύλος δεν αφήνει τέτοια πράγματα να περάσουν ανέγγιχτα. Και η φήμη που περιπλέχθηκε γύρω από τον μυστηριώδη τύπο που αποφάσισε να ανατινάξει το κοινοβούλιο, ήταν αναπόφευκτο ότι θα τροφοδοτούσε τη φαντασία πολλών καλλιτεχνών για δημιουργία. Έτσι, φτάσαμε στον περίφημο στίχο:
Remember, remember, the fifth of November;
The Gunpowder treason and plot!
For I see no reason why the gunpowder treason
Should ever be forgot.
Για να πάρουν συνέχεια οι συνωμοσίες εναντίον της ζωής του Βασιλιά Ιάκωβου στο έργο «Μάκβεθ» του Ουίλιαμ Σέξπιρ και φυσικά το κόμικ των Άλαν Μουρ και Ντέιβιντ Λόιντ «V for Vendetta», κεντρικός ήρωας της οποίας είναι ο V, που φοράει μια μάσκα του Γκάι Φοκς. Ο τελευταίος αποτελεί πρότυπο του V και αντίστοιχα σχεδιάζει να ανατινάξει το κτίριο του Κοινοβουλίου στις 5 Νοεμβρίου ενός μελλοντικού Λονδίνου, επιχειρώντας να θέσει τα θεμέλια για την ανατροπή του ολοκληρωτικού καθεστώτος του φασισμού και τυραννίας που έχει επιβληθεί σε όλη τη χώρα. Ένα κόμικ που δεν θα μπορούσε να αφήσει ασυγκίνητη τη μεγάλη οθόνη, με τον Ούγκο Γουίβινγκ να ενσαρκώνει με εκπληκτική λεπτότητα τον ρόλο του παράξενου, εκκεντρικού, αλλά ανεξήγητα γοητευτικού V στην ομώνυμη του κόμικ ταινία «V for Vendetta», του Τζέιμς ΜακΤίνγκ το 2006.
View official trailer: http://www.youtube.com/watch?v=dNd7ZOMScJ8
By Antonio
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου